Międzynarodowe relacje handlowe ulegają zmianom – szczególnie widocznym dla firm importujących książki, zabawki czy produkty drukowane z Chin. Nowe cła oraz regulacje podatkowe sprawiają, że handel z Dalekim Wschodem staje się nie tylko droższy, ale również bardziej ryzykowny i czasochłonny. Prowadzi to do istotnych zmian w branży, jednocześnie otwierając nowe możliwości dla dostawców regionalnych.
Na co dokładnie wpływają nowe regulacje?
Nowe taryfy importowe obejmują szeroką gamę kategorii produktowych, w szczególności:
- książki (zwłaszcza wielonakładowe produkcje offsetowe),
- zabawki (szczególnie produkty plastikowe i elektroniczne),
- a także produkty drukowane, takie jak opakowania, instrukcje obsługi czy katalogi.
Działania te są często elementem strategii politycznych mających na celu ograniczenie zależności gospodarczych lub reakcję na zaburzenia rynkowe. Jednocześnie rosną wymagania administracyjne – od certyfikatów zrównoważonego rozwoju (np. rozporządzenie UE w sprawie wylesiania) po obowiązki sprawozdawcze w zakresie podatków.
Jakie zmiany obserwują firmy?
Wielu uczestników rynku wskazuje na:
- wydłużone czasy dostaw wynikające z bardziej restrykcyjnych procedur celnych,
- wyższe koszty importu, które obciążają marże,
- rosnącą niepewność planistyczną związaną ze zmieniającymi się regulacjami,
- wyzwania logistyczne, takie jak braki kontenerów czy zatory w portach.
Szczególnie widoczne jest to w sektorze zabawek: import zabawek z Chin do UE rósł systematycznie w latach 2013–2023, osiągając w 2023 roku wartość ponad 5,4 mld EUR. W 2024 roku odnotowano jednak spadek, co odzwierciedla wpływ ceł oraz zakłóceń w łańcuchach dostaw.
Mimo to Chiny nadal pozostają dominującym dostawcą z ponad 80% udziałem w rynku importu zabawek do UE, wyraźnie wyprzedzając takie kraje jak Wietnam, Niemcy czy Czechy:
Wpływ ceł
Szczególnie wyraźnym przykładem są produkty papierowe: w 2025 roku cła importowe z Chin mogą przekraczać 120%, podczas gdy import z innych krajów, takich jak Indie czy Meksyk, jest znacznie tańszy, a w wielu przypadkach nawet całkowicie zwolniony z ceł dzięki umowom o wolnym handlu.
Dodatkowo Chiny mają jeden z najniższych udziałów importu bezcłowego do UE na tle innych partnerów handlowych: jedynie ok. 45% towarów z Chin wchodzi na rynek unijny bez cła, podczas gdy w przypadku takich krajów jak Wielka Brytania czy Wietnam odsetek ten przekracza 70%:
Powrót produkcji regionalnej
Ten trend ma bardzo wyraźną konsekwencję: rośnie zapotrzebowanie na lokalne i bardziej zrównoważone alternatywy. Coraz więcej firm decyduje się na:
- print-on-demand zamiast masowej produkcji w Azji – książki i broszury są drukowane na bieżąco, bez kosztów magazynowania i ryzyka nadprodukcji.
- nearshoring, czyli przenoszenie produkcji bliżej rynków docelowych, np. do Europy lub Meksyku,
- regionalni dostawcy usług opakowaniowych i drukarskich zyskują przewagę dzięki krótszym czasom dostaw, większej elastyczności oraz certyfikowanej jakości.
Przykładem takich rozwiązań jest Elanders Print & Packaging, które oferuje kompleksowe usługi – od personalizowanego druku cyfrowego i zrównoważonych opakowań po fulfilment just-in-time z integracją API z systemami klientów. Standardem są już również wysokie normy zrównoważonego rozwoju, takie jak certyfikacja FSC czy wysyłka neutralna klimatycznie.
Podsumowanie: wyzwanie staje się szansą
Nowe cła i regulacje faktycznie utrudniają import z Chin – to niepodważalny fakt. Jednak firmy, które działają elastycznie i wykorzystują potencjał produkcji regionalnej, mogą przekuć to wyzwanie w realną przewagę konkurencyjną: dzięki krótszym łańcuchom dostaw, niższemu ryzyku oraz partnerskiej współpracy opartej na równych zasadach.